به گزارش بازرگانی سلیمانی؛  کار با برق یکی از حساس‌ترین و خطرناک‌ترین کارهایی است که یک فرد می‌تواند انجام دهد. چه یک برقکار حرفه‌ای باشید و چه یک فرد عادی که می‌خواهد یک لامپ یا پریز ساده را تعویض کند، داشتن ابزار مناسب نه تنها کار را آسان‌تر می‌کند، بلکه مهم‌تر از همه، ایمنی شما را تضمین می‌نماید. در این راهنما، انواع ابزارهای کار با برق را از ساده تا پیشرفته معرفی می‌کنم.

دسته‌بندی کلی ابزارهای برقکاری

ابزارهای برقکاری به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند: ابزارهای دستی (که بیشترین کاربرد را دارند)، ابزارهای اندازه‌گیری و تست، و ابزارهای تخصصی برای کارهای حرفه‌ای . بیایید هر یک را به تفصیل بررسی کنیم.

ابزارهای دستی پایه و ایمن (VDE)

ابزارهای دستی، ستون فقرات هر کیف برقکاری را تشکیل می‌دهند. مهم‌ترین ویژگی این ابزارها، عایق بودن آنهاست.

پیچ گوشتی‌های عایق‌دار (VDE Insulated Screwdrivers): این ابزار ابتدایی‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین وسیله هر برقکاری است. پیچ گوشتی‌های معمولی برای کار روی مدارهای برق خطرناک هستند، اما مدل‌های عایق‌دار دارای روکشی از جنس پلاستیک مقاوم هستند که از عبور جریان برق جلوگیری می‌کند . این ابزارها معمولاً دارای استاندارد VDE (انجمن آلمان برای فناوری‌های الکتریکی) هستند که تضمین می‌کند در ولتاژهای تا ۱۰۰۰ ولت ایمن باشند . انواع نوک این پیچ گوشتی‌ها شامل دو سو (Flathead)، چهارسو (Phillips)، ستاره (Torx) و پوزیدریو (Pozidriv) است .

انبردست‌های عایق‌دار (Insulated Pliers): انبردست‌ها برای بریدن، خم کردن، پیچاندن و گرفتن سیم‌ها استفاده می‌شوند . انواع مختلفی از انبردست‌ها وجود دارد:

• انبردست خط‌کش (Lineman’s Pliers): این نوع انبردست سنگین‌ترین و پرکاربردترین نوع است و برای بریدن و تاباندن سیم‌ها ایده‌آل می‌باشد .
• انبردست دم‌باریک (Needle-Nose Pliers): نوک باریک و کشیده این انبردست برای کار در فضاهای تنگ و خم کردن حلقه در انتهای سیم‌ها عالی است .
• سیم‌چین (Side Cutters / Diagonal Cutters): برای بریدن تمیز و دقیق سیم‌ها و بست‌های کابل (کابل‌تای) استفاده می‌شود .

لخت‌کن سیم (Wire Strippers): این ابزار برای برداشتن عایق پلاستیکی دور سیم بدون آسیب زدن به هادی مسی داخل آن طراحی شده است . لخت‌کن‌های خوب دارای شیارهایی با سایزهای مختلف هستند تا با هر ضخامت سیمی هماهنگ شوند . برخی مدل‌های پیشرفته قابلیت لخت کردن خودکار با فشار فک‌ها را دارند .

فازمتر توتال مدل THT291908 سایز ۴×۱۹۰ میلیمتر

ابزارهای اندازه‌گیری و تست؛ چشم بینای برقکار

پیش از لمس هر سیمی، باید از نبود جریان برق اطمینان حاصل کنید. اینجا جایی است که ابزارهای اندازه‌گیری وارد می‌شوند.

تستر ولتاژ بدون تماس (Non-Contact Voltage Tester): این ابزار جادویی، وجود ولتاژ را بدون نیاز به تماس مستقیم با سیم تشخیص می‌دهد . کافیست آن را به نزدیکی یک سیم، پریز یا کلید ببرید؛ اگر ولتاژ وجود داشته باشد، چراغ آن روشن می‌شود یا بوق می‌زند . این ابزار برای یک بررسی سریع ایمنی عالی است، اما توجه داشته باشید که برای اعلام قطع کامل برق (به عنوان تنها مرجع) کافی نیست و حتماً باید با یک تستر دو شاخه تأیید شود .

مولتی‌متر (Multimeter): پرکاربردترین وسیله اندازه‌گیری در برقکاری است . یک مولتی‌متر دیجیتال می‌تواند ولتاژ (بر حسب ولت)، جریان (بر حسب آمپر)، مقاومت (بر حسب اهم) و پیوستگی مدار (Continuity) را اندازه بگیرد . در حالت تست پیوستگی، اگر دو سر پروب‌ها را به دو سر یک سیم متصل کنید و سیم سالم باشد، دستگاه بوق می‌زند . مولتی‌مترها برای عیب‌یابی مدارها، تست باتری و بررسی سلامت قطعات ضروری هستند .

کلمپ متر (Clamp Meter): این ابزار شبیه مولتی‌متر است با این تفاوت که برای اندازه‌گیری جریان، نیازی به قطع کردن مدار و قرار دادن پروب در مسیر جریان نیست . کافیست دهانه آن را دور یک سیم تنها (نه سیم نول و فاز با هم) حلقه کنید تا میزان جریان عبوری را نشان دهد . این ویژگی برای اندازه‌گیری جریان موتورها و وسایل پرمصرف بسیار کارآمد است.

انبردست سایز ۸ هنسن

ابزارهای تخصصی برای حرفه‌ای‌ها

برقکاران حرفه‌ای برای کارهای پیشرفته به ابزارهای بیشتری نیاز دارند.

انبر پرس (Crimping Tool): برای اتصال سرسیم‌ها (مانند کابل شبکه یا کابل کواکسیال) به کانکتور استفاده می‌شود . این ابزار با فشار دادن، کانکتور را به دور سیم مچاله می‌کند و یک اتصال مکانیکی و الکتریکی محکم ایجاد می‌نماید .

نوار ماهی (Fish Tape): یک نوار فولادی بلند و انعطاف‌پذیر است که برای عبور دادن کابل‌ها از درون لوله‌ها و مجراهای توکار به کار می‌رود . برقکار ابتدا نوار را درون لوله می‌فرستد، سپس کابل را به انتهای نوار می‌بندد و نوار را به همراه کابل از لوله خارج می‌کند .

خم‌کن لوله (Conduit Bender): برای خم کردن لوله‌های فلزی یا پی‌وی‌سی (PVC) که مسیر سیم‌ها را در ساختمان محافظت می‌کنند، استفاده می‌شود . این ابزار به برقکار اجازه می‌دهد خم‌های دقیق با زوایای استاندارد (مانند ۹۰ درجه) ایجاد کند.

سطح‌سنج لیزری (Self-Leveling Laser): برای نصب دقیق کلیدها، پریزها و چراغ‌ها در امتداد یک خط افقی یا عمود یکسان، این ابزار بسیار کاربردی است .

ابزار ایمنی شخصی (PPE)

احتمالاً مهم‌ترین بخش هر کیف ابزار برقکاری، تجهیزات ایمنی است.

دستکش عایق (Insulated Gloves): از دستان شما در برابر برق گرفتگی محافظت می‌کند . هرگز از دستکش معمولی لاستیکی برای کار با برق استفاده نکنید؛ دستکش‌های مخصوص برقکاری دارای درجه‌بندی ولتاژ هستند .

عینک ایمنی (Safety Glasses): هنگام بریدن کابل یا سوراخ‌کاری، ذرات ریز فلز یا پلاستیک به سمت چشم پرتاب می‌شوند. عینک ایمنی از چشمان شما محافظت می‌کند .

کفش عایق (Dielectric Footwear): کفش‌های مخصوص برقکاری دارای کفی غیر رسانا هستند و از عبور جریان از بدن به زمین جلوگیری می‌کنند .

پیچ گوشتی اینگیکو سایز ۱۰۰ میلی متر HISD81PH2100

یک قانون طلایی برای ایمنی

صرف نظر از اینکه از چه ابزاری استفاده می‌کنید، قبل از شروع هر کاری، حتماً این قانون سه مرحله‌ای تست ولتاژ را انجام دهید :

۱. ابتدا ابزار تست خود را روی یک مدار قطعاً برقدار امتحان کنید تا مطمئن شوید کار می‌کند.

۲. سپس مداری که قرار است روی آن کار کنید را تست کنید تا مطمئن شوید برق ندارد.

۳. دوباره به سراغ مدار برقدار اول برگردید و دوباره تست کنید تا مطمئن شوید ابزارتان در فاصله دو تست خراب نشده است.

با تهیه این ابزارها و رعایت اصول ایمنی، می‌توانید با اطمینان بیشتری کارهای برقی ساده تا نیمه حرفه‌ای را انجام دهید. به خاطر داشته باشید که برای هر گونه کار پیچیده یا اصلی، حتماً از یک برقکار مجاز کمک بگیرید.