به گزارش بازرگانی سلیمانی؛ آهنگری یکی از مشاغل فنی و قدیمی است که امروزه در ساخت‌وساز، تولید درب و پنجره، نرده، سازه‌های فلزی، تجهیزات کارگاهی و تعمیرات کاربرد گسترده‌ای دارد. یک آهنگر برای برش، اندازه‌گیری، سوراخ‌کاری، فرم‌دهی، اتصال و پرداخت قطعات فلزی به مجموعه‌ای از ابزارهای دستی و برقی نیاز دارد. انتخاب ابزار مناسب علاوه بر افزایش سرعت کار، روی دقت و کیفیت سازه نهایی نیز تأثیر مستقیم دارد.

۱. دستگاه جوش

دستگاه جوش یکی از اصلی‌ترین تجهیزات هر کارگاه آهنگری است. از این دستگاه برای اتصال پروفیل، قوطی، نبشی، ورق و سایر قطعات فلزی استفاده می‌شود.

دستگاه‌های اینورتر به دلیل وزن کمتر و قابلیت تنظیم جریان، در بسیاری از کارگاه‌ها کاربرد دارند. انتخاب آمپراژ دستگاه باید متناسب با ضخامت قطعات و نوع الکترود باشد.

۲. فرز آهنگری

فرز یکی از پرکاربردترین ابزارهای برقی در آهنگری است. از آن برای برش فلز، ساب‌زدن، پرداخت جوش و آماده‌سازی سطح استفاده می‌شود.

برای هر عملیات باید صفحه مناسب انتخاب شود؛ صفحه برش برای برش و صفحه ساب برای سنگ‌زنی و پرداخت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۳. دستگاه پروفیل‌بر

برای برش سریع و دقیق قوطی، پروفیل، نبشی و برخی مقاطع فلزی، پروفیل‌بر بسیار کاربردی است. این دستگاه به‌خصوص در ساخت درب و پنجره، نرده و سازه‌های فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گیره مناسب و امکان تنظیم زاویه برش از ویژگی‌های مهم یک پروفیل‌بر مناسب هستند.

۴. دریل

دریل برای ایجاد سوراخ در ورق، پروفیل و قطعات فلزی کاربرد دارد. برای آهنکاری باید از مته مناسب فلز استفاده کرد و اندازه مته نیز متناسب با قطر سوراخ مورد نیاز انتخاب شود.

در کارگاه‌های حرفه‌ای، دریل ستونی نیز برای ایجاد سوراخ‌های دقیق و تکراری کاربرد دارد.

۵. چکش آهنگری

چکش یکی از قدیمی‌ترین و ضروری‌ترین ابزارهای آهنگری است. از چکش برای ضربه‌زدن، تنظیم قطعات، فرم‌دهی و انجام برخی اصلاحات استفاده می‌شود.

چکش‌ها در وزن‌ها و شکل‌های مختلف وجود دارند و انتخاب آنها به نوع کار و اندازه قطعه بستگی دارد.

۶. پتک

پتک برای وارد کردن ضربه‌های سنگین‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کارهای سنگین، اصلاح قطعات ضخیم و برخی عملیات فرم‌دهی می‌توان از پتک استفاده کرد.

وزن پتک باید متناسب با توان کاربر و نوع عملیات انتخاب شود.

۷. سندان

سندان یکی از ابزارهای سنتی و مهم آهنگری است که قطعه فلزی روی آن قرار می‌گیرد و با چکش روی آن کار می‌شود.

سطح صاف و مقاوم، سوراخ‌های مخصوص و طراحی مناسب از ویژگی‌های یک سندان استاندارد هستند.

۸. گیره رومیزی

گیره برای ثابت نگه داشتن قطعات هنگام برش، سوهان‌کاری، سوراخ‌کاری و مونتاژ استفاده می‌شود. گیره محکم و مقاوم باعث می‌شود قطعه هنگام کار جابه‌جا نشود.

برای عملیات سنگین باید از گیره‌ای با ظرفیت مناسب و نصب محکم روی میز استفاده شود.

۹. گونیا و ابزار اندازه‌گیری

متر، گونیا، تراز، خط‌کش فلزی و شاقول از ابزارهای مهم اندازه‌گیری در آهنگری هستند. اندازه‌گیری دقیق برای ساخت چهارچوب، درب، پنجره و سازه‌های فلزی اهمیت زیادی دارد.

گونیا به‌خصوص برای کنترل زاویه ۹۰ درجه و مونتاژ دقیق قطعات ضروری است.

۱۰. سوهان آهن

سوهان برای صاف کردن لبه‌های برش‌خورده، حذف براده و اصلاح سطح قطعات فلزی استفاده می‌شود. سوهان‌ها در شکل‌های تخت، گرد، نیم‌گرد و چهارگوش تولید می‌شوند.

انتخاب نوع سوهان باید با شکل قطعه و نوع پرداخت مورد نیاز هماهنگ باشد.

۱۱. گیره و ابزارهای جوشکاری

گیره‌های جوشکاری، گونیاهای مغناطیسی و بست‌ها برای ثابت کردن قطعات پیش از جوشکاری کاربرد دارند. ثابت بودن قطعات باعث می‌شود اتصال دقیق‌تر انجام شود و احتمال تغییر شکل کاهش پیدا کند.

۱۲. دستگاه خم و فرم‌دهی

در برخی کارگاه‌ها برای خم کردن میلگرد، تسمه، نبشی یا قطعات فلزی از دستگاه‌های خم‌کن و فرم‌دهی استفاده می‌شود. انتخاب دستگاه به نوع و ضخامت فلز و حجم کار بستگی دارد.

۱۳. ابزار رزوه‌کاری

در پروژه‌هایی که قطعات نیاز به رزوه داخلی یا خارجی دارند، ابزارهایی مانند قلاویز و حدیده مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ابزارها برای ساخت اتصالات پیچی و تعمیر قطعات فلزی کاربرد دارند.

۱۴. تجهیزات نظافت و پرداخت

فرچه سیمی، برس، سنباده و تجهیزات سنگ‌زنی برای پاک کردن زنگ‌زدگی، رنگ قدیمی، براده و آلودگی از سطح فلز استفاده می‌شوند. آماده‌سازی مناسب سطح پیش از رنگ‌آمیزی یا جوشکاری اهمیت زیادی دارد.

۱۵. تجهیزات ایمنی

کارگاه آهنگری بدون تجهیزات ایمنی مناسب محیط امنی نخواهد بود. عینک ایمنی، شیلد جوشکاری، دستکش مقاوم، کفش ایمنی، لباس کار، محافظ گوش و ماسک مناسب از مهم‌ترین تجهیزات حفاظت فردی هستند.

هنگام جوشکاری و برش نیز باید تهویه مناسب وجود داشته باشد و مواد قابل اشتعال از محل جرقه و حرارت دور شوند.

جمع‌بندی

مهم‌ترین ابزارهای آهنگری شامل دستگاه جوش، فرز، پروفیل‌بر، دریل، چکش، پتک، سندان، گیره، متر، گونیا، تراز، سوهان و ابزارهای خم و فرم‌دهی هستند. البته ابزار مورد نیاز هر کارگاه با توجه به نوع فعالیت متفاوت است.

برای یک کارگاه ساخت درب و پنجره، دستگاه جوش، فرز، پروفیل‌بر، دریل، گیره و ابزارهای اندازه‌گیری اهمیت بیشتری دارند؛ در حالی که یک کارگاه آهنگری سنتی به ابزارهایی مانند سندان، چکش و تجهیزات فرم‌دهی نیز نیاز خواهد داشت. در تمام این فعالیت‌ها، استفاده صحیح از ابزار و رعایت اصول ایمنی باید در اولویت قرار گیرد.