به گزارش بازرگانی سلیمانی؛ در این بخش با هم مروری می کنیم بر شرایط کلی که باعث می شود ما تصمیم بگیریم جوشکاری را متوقف کنیم. این شرایط پایه ای، تقریباً در همه ی پروژه ها باید رعایت شود و نادیده گرفتن آن ها می تواند فاجعه بار باشد.

اگر در محیط کار تجهیزات ایمنی، لباس های مخصوص و سیستم تهویه مناسب وجود نداشته باشد، شرایط ممنوع بودن جوشکاری حتماً فراهم است. بدون رعایت استاندارد، حتی یک جرقه می تواند به فاجعه منجر شود.

حضور مواد اشتعال زا در محیط

ما هیچ وقت نباید در محیطی که مواد قابل انفجار یا قابل اشتعال (مانند بنزین، گاز یا حتی مقادیر زیاد چوب) وجود دارد، جوشکاری کنیم. یکی از مهم ترین شرایط ممنوع بودن جوشکاری همین حضور این مواد است.

ضعف ساختاری سازه یا قطعه

اگر سازه یا قطعه ای که قرار است روی آن کار کنیم استحکام کافی نداشته باشد، جوشکاری ممنوع می شود. این ضعف می تواند باعث ریزش یا شکستن قطعه در حین کار شود.

نبود تهویه و خطر خفگی

نبود تهویه یکی از شرایط ممنوع بودن جوشکاری است. زیرا دود، گازها و بخارات ناشی از جوش می تواند به سرعت محیط را مسموم کند.

جوشکاری در فضاهای بسته

جوشکاری در فضاهای بسته یکی از مهم ترین مصادیق شرایط ممنوع بودن جوشکاری است. بسیار مشاهده شده است که بی توجهی به این شرایط، باعث خفگی، مسمومیت یا حتی انفجار شده است.

ممنوع بودن جوشکاری در محیط های مرطوب یا خیس

یکی از پرخطرترین شرایط ممنوع بودن جوشکاری، زمانی است که زمین یا قطعه کار مرطوب است. گزارش های فراوانی وجود دارد که افراد در کارگاه ها، روی زمین خیس یا در روز بارانی اقدام به جوشکاری می کنند و دچار برق گرفتگی یا سقوط می شوند.

رطوبت نه تنها باعث می شود جریان برق به راحتی از بدن ما عبور کند، بلکه باعث لغزیدن پا، افتادن دستگاه یا حتی خرابی کابل ها هم می شود. به علاوه، رطوبت می تواند کیفیت جوش را به شدت پایین بیاورد و اتصال ضعیفی به جا بگذارد.

مثلا یک بار در یکی از پروژه ها، یک جوشکار روی یک سقف فلزی که از شب قبل باران خورده بود، بدون خشک کردن و ایمن سازی شروع به جوشکاری کرد. برق از طریق کفش خیسش وارد بدنش شده و باعث سوختگی شدید شد.

در چنین شرایطی بهتر است جوشکاری متوقف شود، زمین و قطعه کاملاً خشک شوند، از دستکش و کفش عایق استفاده کنیم و حتی المقدور از ابزار و تجهیزات مناسب جوشکاری با عایق مضاعف بهره ببریم.

ممنوع بودن جوشکاری در کنار مواد قابل اشتعال

اگر برای خرید دستگاه جوش اقدام کرده اید باید بدانید که شرایط ممنوع بودن جوشکاری در کنار مواد قابل اشتعال بسیار رایج و البته نادیده گرفته شده است. هر نوع جرقه یا حرارت از جوشکاری می تواند باعث آتش سوزی یا انفجار شود. این ها نمونه هایی از شرایطی است که ما نباید در آن ها جوشکاری کنیم:

• در کنار گازوئیل یا بنزین: بخارات این مواد حتی در دمای اتاق هم قابل انفجار هستند.
• روی سطوح آغشته به روغن یا چربی: این مواد به سرعت شعله ور می شوند.
• اطراف چوب، مقوا یا پلاستیک: این مواد در معرض جرقه می سوزند و دود سمی تولید می کنند.
• کنار کپسول های گاز یا اسپری ها: حتی اگر خالی به نظر برسند، خطر انفجار دارند.

قبل از شروع کار باید این مواد را از محیط دور کنیم یا از حفاظ ضدجرقه استفاده کنیم.

ممنوع بودن جوشکاری روی مخازن خالی یا تحت فشار

یکی از عجیب ترین اشتباهاتی که ما در پروژه ها می بینیم، جوشکاری روی مخازن خالی است. خیلی ها فکر می کنند وقتی مخزن خالی است، خطر هم وجود ندارد. اما این باور کاملاً اشتباه است.

درون مخازن خالی ممکن است بخار یا گازهای اشتعال زا باقی مانده باشد که با کوچک ترین حرارت شعله ور می شوند. حتی فشار کم باقی مانده در مخزن هم می تواند باعث انفجار شود. بنابراین، کارشناسان آروا همیشه تأکید می کنند که پیش از جوشکاری، مخزن باید کاملاً تمیز، تهویه و تست گاز شود.

جوشکاری در کنار خطوط لوله و کابل های برق

یکی دیگر از شرایط ممنوع بودن جوشکاری، زمانی است که ما نزدیک به کابل های برق یا خطوط لوله ی گاز کار می کنیم. جوشکاری روی لوله گاز می تواند باعث ایجاد سوراخ و نشت و در نهایت انفجار شود. همچنین، وجود کابل های برق فشار قوی در اطراف، ریسک برق گرفتگی را چند برابر می کند.

اینورتر المکس مدل ۲۰۳

جوشکاری در شرایط جوی نامناسب (باران، برف، باد شدید)

وقتی هوا با ما سر سازگاری ندارد، ما هم نباید با زور کار را ادامه بدهیم. شرایط جوی نامناسب از مهم ترین شرایط ممنوع بودن جوشکاری است:

جوشکاری در محیط های پر گرد و غبار یا مواد شیمیایی

اگر محیط پر از گرد و غبار یا بخارات شیمیایی باشد، ما وارد یکی دیگر از شرایط ممنوع بودن جوشکاری می شویم. ذرات گرد و غبار می توانند منفجر شوند و دود شیمیایی باعث مسمومیت ما بشود.

جوشکاری روی سازه های ضعیف یا آسیب دیده

گاهی ما با سازه ای روبه رو می شویم که حتی با چشم غیرمسلح می شود فهمید آماده جوشکاری نیست. تیرآهنی که زنگ زده، سکویی که ترک خورده یا پله ای که تاب برداشته.

در چنین مواقعی، وزن جوشکار و تجهیزات، ممکن است سازه را فروبریزند یا قطعه در حین کار بشکند.

سوالات متداول مخاطبان:

چه مدت باید پس از بارندگی یا خیس شدن محیط منتظر ماند تا بتوان جوشکاری را شروع کرد؟

معمولاً باید تا خشک شدن کامل زمین و قطعه کار صبر کرد که ممکن است از چند ساعت تا یک روز بسته به شرایط محیطی طول بکشد.

آیا استفاده از تجهیزات حفاظتی کامل مانند لباس عایق می تواند در برخی شرایط ممنوع بودن جوشکاری را رفع کند؟

خیر، تجهیزات حفاظتی کمک می کنند اما در شرایط خطرناک مانند محیط های مرطوب یا با مواد اشتعال زا، جوشکاری همچنان ممنوع است.

در صورت بروز حادثه ناشی از جوشکاری در شرایط ممنوع، مسئولیت قانونی با کیست؟

مسئولیت بر عهده اپراتور، ناظر و کارفرمایی است که مقررات ایمنی را رعایت نکرده اند.

چطور بفهمیم سازه برای جوشکاری مناسب نیست؟

اگر سازه ترک خورده، زنگ زده، لرزان یا تاب دار باشد، یعنی در شرایط ممنوع بودن جوشکاری قرار داریم و باید تقویت شود.