به گزارش بازرگانی سلیمانی؛ مته مرغک چیست ؟ این ابزار برای ایجاد سوراخ و حفره بر روی سطح یک قطعه استفاده می شود. ایجاد این حفره برای شروع مراحل سوراخکاری ضروری است و برای ایجاد سوراخ کاری های دقیق و ظریف با استفاده از دریل بسیار کاربرد دارد. مهم ترین ویژگی آن انجام سوراخ کاری دقیقا در مرکز قطعه مورد نظر می باشد. در حقیقت می توان گفت که بدون این ابزار ایجاد یک سوراخ کاری دقیق در مرکز قطعه کار بسیار سخت خواهد بود. سه نوع این محصول با سایزبندی مختلف وجود دارد. نوع a ،  نوع b و نوع r می باشد.

انواع مته مرغک

انواع مته مرغک از نظر شکل ظاهری به سه دسته تقسیم بندی می شوند که به شرح ذیل می باشد:

نوع a  مته مرغک بدون خزینه محافظ با زاویه مخروط ۶۰ درجه

این ابزار می تواند سوراخی با زاویه ۶۰ درجه ایجاد کند و دارای استاندارد din333  می باشد و برای تراشکاری و فرزکاری بسیار کاربرد دارد.

نوع b  مته مرغک با زاویه مخروط ۶۰ درجه و زاویه خزینه ۱۲۰ درجه

این ابزار علاوه بر ایجاد سوراخ با زاویه ۶۰ درجه در شروع عملیات سوراخکاری می تواند با زاویه ۱۲۰ درجه برای محافظت از سوراخ اصلی را ایجاد کند. این ابزار زمانی کاربرد دارد که قصد دارید از سوراخ های ایجاد شده در مراحل های مختلف استفاده کنید. لبه های تیزی که در نوع A  ایجاد می شود ممکن است در استفاده های مجدد آسیب ببیند به همین دلیل باید از نوع b  استفاده کنید که لبه های انتهایی آن بازتر می باشد و مانع آسیب به قطعه کار می شود.

اجزای تشکیل دهنده نوع b

• در قسمت ابتدایی دارای یک ابزار کوتاه با زاویه ۱۲۰ درجه می باشد و با این ابزار شروع سوراخکاری انجام می شود.
• بخش ثانویه در امتداد قسمت ابتدایی این ابزار قرار دارد و زاویه ۶۰ درجه خزینه ای که ایجاد می کند.
• بخش ثانویه که در امتداد بخش دوم قرار دارد با زاویه ۱۲۰ درجه به لبه سوراخ مخروطی ایجاد شده فضایی با زاویه ۱۲۰ درجه ایجاد می کند

نوع r  مته مرغک قوسدار

این ابزار از نظر جنس ساختاری نیز با یکدیگر متفاوت اند و به سه دسته از نظر جنس بدنه تقسیم بندی می شوند:

انواع مته مرغک hss

این ابزار از جنس فولاد تندبر hss  ساخته شده و برای سوراخکاری قطعاتی که جنس سختی ندارند کاربرد دارد و دارای یک قوس می باشد و برای ایجاد سوراخ با انحراف استفاده می شود. اگر قصد دارید سوراخ ایجاد شده یک لبه تیز نداشته باشد این ابزار می تواند خزینه محافظ را در یک مرحله ایجاد کند و ترکیبی از کاربرد نوع a و b  می باشد. تفاوت این ابزار با نوع a  و b در این است که در نوع a  و b  فقط مرغک هایی با زاویه ۶۰ درجه می توانستید داخل سوراخ داشته باشید اما به خاطر قوس ایجاد شده با نوع r  مرغک های ۹۰ درجه نیز ایجاد کنید.

کاربرد مته مرغک نوع r

1. ایجاد سوراخکاری مرغک با خزینه محافظ مناسب برای تراشکاری و فرزکاری مربوط به قطعه
2. قابلیت استفاده از مرغک ها با زاویه ۶۰ تا ۹۰ درجه
3. قابلیت استفاده در قطعات سبک با دقت بالا به علت عدم استحکام در قطعه های سنگین
4. مرغک اگر با زاویه خاص وارد سوراخ شود با داشتن قوس با یکدیگر درگیر می شوند و از درگیری با قطعه کار کم می شود.
5. انواع مته مرغک کبالت دار
6. درصد کمی از این نوع ابزار مانند مته کبالت دار دارای کبالت می باشد و وجود کبالت مانع سوختن آن در برابر حرارت زیاد می شود از این رو برای سوراخکاری فولادهای سخت و ضد زنگ این ابزار کاربرد دارد البته نسبت به نوع hss کمی شکننده تر می باشد.
7. انواع مته مرغک کارباید دار
8. جنس بدنه این ابزار از کارباید ساخته شده و برای سوراخکاری قطعات سخت کاربرد دارد و بسیار شکننده می باشد و از نظر قیمت نیز نسبت به سایر انواع مته مرغک گران تر است

کاربرد مته مرغک در تراشکاری

کاربرد مته مرغک در ماشین های تراشکاری بسیار دیده می شود. شکل ساختاری آن به صورت دو سر است که هر دوی آن ها قابلیت استفاده سوراخکاری را دارند به طوری که یک سوراخ ریز مخروطی شکل ابتدا ایجاد می کند تا از لغزش جلوگیری شود. به طور کلی این ابزار برای مشخص کردن دقیق مرکز سوراخ و جلوگیری از لغزش روی قطعه کار استفاده می شود. برای مثال اگر قصد سوراخکاری یک شفت را دارید اگر مرکز سوراخکاری به طور دقیق انجام نشود باعث یکنواخت نبودن سوراخ در قطعه مورد نظر می شود و در آخر هنگام چرخش لنگ خواهد زد. بنابراین این ابزار نقش مهمی برای سوراخکاری دقیق در مرکز قطعه کار دارد و با توجه به نیاز کاربر از جنس و مدل های مختلفی ساخته می شوند.

نحوه اتصال مته مرغک با دستگاه تراش

• قطر قطعه کار را با ابزاری به نام کولیس اندازه گیری کنید و با توجه به قطر قطعه کار انواع مته مرغک مناسب را انتخاب کنید.
• به نوک این ابزار توجه داشته باشید که خراب نباشد و سالم باشد و از استفاده نوک های شکسته خودداری کنید.
• قطعه کار مورد نظر را با سه نظام مخصوص نگهدارنده آن ببندید و در صورت نیاز سطح قطعه را تراشکاری کنید.
• این ابزار را به سه نظام نگهدارنده ببندید و با کلاهک ها روی دستگاه تراشکاری متصل کنید.
• با چرخش اهرم دستگاه ، گلویی مرغک را ۳ تا ۵ میلی متر بیرون بیاورید و ابزار نگهدارنده را به همراه کلاهک با ضربه در آنجا میزنیم.
• سرعت مناسب چرخش را با توجه به جنس قطعه و قطر این ابزار تنظیم کنید.
• اهرم شروع حرکت را به سمت پایین فشار داده تا قطعه شروع به چرخش کند و اهرم قفل دستگاه مرغک را ازاد کنید و به قطعه کار نزدیک کنید و از طریق اهرم ها دستگاه تراش را قفل کنید.
• ابزار سوراخکاری را به قطعه کار مماس کنید.
• در آخر دستگاه تراش را بچرخانید و سوراخی با عمق مورد نظر ایجاد کنید.

کلام پایانی؛

انواع مته مرغک برای ایجاد سوراخ دقیق روی سطح یک قطعه خاص استفاده می شود و وجود این حفره برای مراحل بعدی سوراخکاری لازم و ضروری است. جنس بدنه ، زاویه نوک با توجه به نوع نیاز افراد متفاوت است و می توانید از این ابزار در برای سوراخ کاری دقیق قطعات صنعتی استفاده کنید.