به گزارش بازرگانی سلیمانی؛ روشن شدن ناگهانی پمپ آب در حالی که هیچ شیری باز نیست و مصرف آبی در کار نیست، یکی از مشکلات رایج در تأسیسات ساختمان است. این پدیده نه تنها باعث افزایش هزینه برق و استهلاک پمپ میشود، بلکه ممکن است نشانهای از یک مشکل جدیتر در سیستم لولهکشی یا فشار مخزن باشد. در ادامه به رایجترین دلایل این اتفاق میپردازیم.

۱. نشتی مخفی در لوله‌ها یا شیرآلات

اولین و محتملترین دلیل، وجود نشت آب در نقطهای از مسیر لولهکشی است. این نشتی میتواند بسیار جزئی باشد، مانند یک ترک ریز در لولههای مدفون در دیوار یا کف، یا یک شیر فرسوده که کاملاً بسته نمیشود. در این حالت، فشار سیستم به آرامی کاهش مییابد و زمانی که به حد آستانه تعیینشده در کلید فشار پمپ (پمپ خودکار) برسد، پمپ روشن میشود تا فشار را جبران کند. اگر نشت مداوم باشد، پمپ مرتباً روشن و خاموش میشود که به آن «امضای پمپ» میگویند.

۲. خرابی یا تنظیم نادرست کلید فشار (پمپ خودکار)

کلید فشار وظیفه دارد با توجه به میزان فشار آب، پمپ را روشن یا خاموش کند. اگر این قطعه دچار خرابی شود، ممکن است فرمان روشن شدن را به اشتباه صادر کند. تنظیم نبودن اختلاف فشار قطع و وصل (معمولاً ۱.۵ تا ۲ بار) نیز باعث میشود پمپ با کوچکترین افت فشاری (مثلاً افت طبیعی در اثر خنک شدن آب) روشن شود. همچنین، گرفتگی مسیر ورودی فشار به کلید فشار یا پارگی دیافراگم داخلی آن از دیگر علل است.

۳. وجود هوا در سیستم یا عیب مخزن تحت فشار (منبع تانک)

در سیستمهای دارای مخزن تحت فشار دیافراگمدار (منبع انبساط)، اگر هوای پشت دیافراگم کم باشد یا دیافراگم پاره شود، مخزن دیگر نمیتواند فشار آب را ذخیره کند. در این صورت، به محض افت جزئی جریان، پمپ مجبور به روشن شدن مکرر میشود. همچنین، اگر فشار هوای مخزن با فشار پمپ هماهنگ نباشد (مثلاً به جای ۰.۲ بار کمتر از فشار روشن شدن پمپ، تنظیم شده باشد)، همین مشکل پیش میآید.

۴. گرم شدن آب در سیستم (در مدارهای گرمایشی)

در ساختمانهایی که از پمپ هم برای آب گرم مصرفی و هم برای گردش آب در سیستم گرمایش استفاده میشود، انبساط حرارتی آب در اثر گرم شدن میتواند فشار کاذب ایجاد کند. هنگامی که آب سرد در لولهها گرم میشود، حجم آن افزایش یافته و فشار بالا میرود و سپس با خنک شدن، فشار ناگهانی افت میکند. این افت و خیز فشار ممکن است پمپ را تحریک به روشن شدن کند.

۵. وجود شیر یکطرفه معیوب

شیر یکطرفه در خروجی پمپ نصب میشود تا مانع بازگشت آب به سمت چاه یا مخزن ذخیره شود. اگر این شیر به درستی عمل نکند (مثلاً به دلیل جرم گرفتگی یا فنر شکسته)، آب پس از خاموش شدن پمپ به عقب برمیگردد و باعث دویدن پمپ میشود. این اتفاق به خصوص در سیستمهایی که پمپ مستقیماً از چاه یا منبع روباز آب میگیرد، شایع است.

۶. شناور معیوب در مخزن ذخیره (در سیستمهای دارای منبع هوایی)

در ساختمانهایی که از مخزن هوایی (بدون دیافراگم) و کلید شناور استفاده میشود، خرابی شناور باعث میشود که پمپ بدون نیاز واقعی روشن شود. اگر شناور در وضعیت «پایین» گیر کند، پمپ دائماً کار میکند؛ اگر در وضعیت میانی گیر کند، پمپ به طور مقطعی روشن میشود.

راهکار تشخیص و رفع مشکل

برای یافتن علت اصلی، ابتدا کنتور آب را در حالی که همه شیرها بستهاند چک کنید؛ اگر کنتور حرکت کرد، نشتی دارید. در غیر این صورت، مخزن تحت فشار را از نظر فشار هوا و سلامت دیافراگم بررسی کنید. سپس کلید فشار را بازبینی و در صورت لزوم تعویض کنید. انجام این مراحل توسط یک متخصص تأسیسات، هم از اتلاف آب و انرژی جلوگیری میکند و هم عمر پمپ را افزایش میدهد.